Porównanie drzeworytów

Zestawienie czterech wydań biblijnych z trzema scenami z Apokalipsy: dwaj świadkowie, siedem plag oraz niewiasta na bestii.

Drzeworytów apokaliptycznych porównywanych w tych wydaniach nie należy przypisywać bezpośrednio Lucasowi Cranachowi Starszemu. Najbezpieczniej określać je jako kompozycje z kręgu wittenberskiego warsztatu Cranacha, związane z Biblią Lutra z 1534 roku i przypisywane anonimowemu monogramiście MS.

Ich program ma wyraźny charakter reformacyjny i antypapieski: ilustracje Apokalipsy nie są neutralną ozdobą tekstu, lecz wizualną interpretacją proroctwa, w której Babilon, Bestia i przeciwnicy Kościoła zostają powiązani z Rzymem papieskim.

Późniejsze wydania czeskie oraz Biblia Leopolity korzystają z tego samego wzoru ikonograficznego, ale mogą zawierać odbicia, kopie, przerysy albo lokalnie przekształcone warianty. Dlatego zestawienie pozwala śledzić, jak ten sam cykl obrazów przechodził przez różne środowiska drukarskie i wyznaniowe oraz jak zmieniano najbardziej polemiczne elementy ikonografii.

Wersja do druku została przygotowana jako mała książeczka ekspozycyjna: karta tytułowa oraz cztery karty A4 poziomo, po jednej dla każdego wydania.

Ustroń, 4 października 2026