UBG, List do Rzymian bez numerk�w. 
30 marca 2022 - mi�ego studiowania �yczy Wojtek

Pawe�, s�uga Jezusa Chrystusa, powo�any aposto�, od��czony do�g�oszenia�ewangelii Boga; (Kt�r� przedtem obieca� przez swoich prorok�w w Pismach �wi�tych); O jego Synu, Jezusie Chrystusie, naszym Panu, kt�ry wed�ug cia�a pochodzi� z potomstwa Dawida; A pokaza� z moc�, �e jest Synem Bo�ym, wed�ug Ducha �wi�to�ci, przez zmartwychwstanie; Przez kt�rego otrzymali�my �ask� i apostolstwo,�by przywie��do pos�usze�stwa wierze wszystkie narody dla jego imienia; W�r�d kt�rych jeste�cie i wy, powo�ani�przez�Jezusa Chrystusa. Wszystkim, kt�rzy jeste�cie w Rzymie, umi�owanym Boga, powo�anym �wi�tym: �aska wam i pok�j od Boga, naszego Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa. Najpierw dzi�kuj� mojemu Bogu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich, �e wasza wiara s�ynie na ca�y �wiat. B�g bowiem, kt�remu s�u�� w moim duchu w ewangelii jego Syna, jest mi �wiadkiem, �e nieustannie czyni� wzmiank� o was w moich modlitwach; Zawsze prosz�c, �eby wreszcie kiedy� uda�o mi si� za wol� Bo�� odby� podr�� do was. Pragn� bowiem zobaczy� was, abym wam m�g� udzieli� jakiego� daru duchowego dla waszego utwierdzenia; To znaczy, aby�my si� wzajemnie pocieszyli obop�ln� wiar�, wasz� i moj�. A nie chc�, aby�cie i wy, bracia, nie wiedzieli, �e cz�sto zamierza�em przyby� do was (ale by�em dot�d zatrzymywany), abym mia� jaki� owoc zar�wno w�r�d was, jak i w�r�d innych pogan. Jestem d�u�nikiem zar�wno Grek�w, jak i barbarzy�c�w, zar�wno m�drych, jak i niem�drych; Tak �e na ile mog�, jestem gotowy i wam, kt�rzy jeste�cie w Rzymie, g�osi� ewangeli�. Nie wstydz� si� bowiem ewangelii Chrystusa, poniewa� jest�ona�moc� Boga ku zbawieniu dla ka�dego, kto uwierzy, najpierw �yda,�potem�i Greka. W niej bowiem objawia si� sprawiedliwo� Boga z wiary w wiar�, jak jest napisane: Sprawiedliwy b�dzie �y� z wiary. Gniew Bo�y bowiem objawia si� z nieba przeciwko wszelkiej bezbo�no�ci i niesprawiedliwo�ci ludzi, kt�rzy zatrzymuj� prawd� w niesprawiedliwo�ci. Poniewa� to, co mo�na wiedzie� o Bogu, jest dla nich jawne, gdy� B�g im to objawi�.�To bowiem, co�niewidzialne, to znaczy jego wieczna moc i b�stwo, s� widzialne od stworzenia �wiata przez to, co stworzone, po to, aby oni byli bez wym�wki. Dlatego �e poznawszy Boga, nie chwalili�go�jako Boga ani�mu�nie dzi�kowali, lecz znikczemnieli w swoich my�lach i za�mi�o si� ich bezrozumne serce. Podaj�c si� za m�drych, zg�upieli; I zamienili chwa�� niezniszczalnego Boga na podobie�stwo obrazu zniszczalnego cz�owieka, ptak�w, czworono�nych�zwierz�t�i gad�w. Dlatego te� B�g wyda� ich nieczysto�ci przez po��dliwo�ci ich serc, aby ha�bili swoje cia�a mi�dzy sob�.�Oni to�zamienili prawd� Bo�� w k�amstwo i czcili stworzenie, i s�u�yli�jemu�raczej ni� Stw�rcy, kt�ry jest b�ogos�awiony na wieki. Amen. Dlatego wyda� ich B�g haniebnym nami�tno�ciom, gdy� nawet ich kobiety zamieni�y naturalne wsp���ycie na przeciwne naturze. Tak�e m��czy�ni, opu�ciwszy naturalne wsp���ycie z kobiet�, zapa�ali w swej po��dliwo�ci jedni ku drugim, m��czyzna z m��czyzn�, pope�niaj�c haniebne czyny i ponosz�c na sobie samych nale�n� za sw�j b��d zap�at�. A skoro im si� nie spodoba�o zachowanie poznania Boga, wyda� ich B�g�na pastw��wypaczonego umys�u, aby robili to, co nie wypada; B�d�c nape�nieni wszelk� nieprawo�ci�, nierz�dem, przewrotno�ci�, chciwo�ci�, z�o�liwo�ci�; pe�ni zazdro�ci, morderstwa, sporu, podst�pu, z�ych obyczaj�w; Plotkarze, oszczercy, nienawidz�cy Boga, zuchwali, pyszni, che�pliwi, wynalazcy z�ych rzeczy, niepos�uszni rodzicom; Bezrozumni, niedotrzymuj�cy s�owa, bez naturalnej mi�o�ci, nieprzejednani�i�bez mi�osierdzia. Oni to, poznawszy wyrok Boga, �e ci, kt�rzy robi� takie�rzeczy, s� godni �mierci, nie tylko sami je robi�, ale te� pochwalaj� tych, kt�rzy tak post�puj�. Dlatego jeste� bez wym�wki, cz�owieku,�kimkolwiek jeste�, kt�ry os�dzasz. W czym bowiem os�dzasz drugiego, os�dzasz samego siebie, poniewa� ty, kt�ry os�dzasz drugiego, robisz to samo. Lecz wiemy, �e s�d Bo�y jest wed�ug prawdy przeciwko tym, kt�rzy robi� takie�rzeczy. Czy my�lisz, cz�owieku, kt�ry os�dzasz tych, kt�rzy robi� takie�rzeczy, a sam je robisz, �e ty unikniesz s�du Bo�ego? Czy gardzisz bogactwem jego dobroci, cierpliwo�ci i nieskwapliwo�ci, nie wiedz�c, �e dobro� Boga prowadzi ci� do pokuty? Ty jednak przez swoj� zatwardzia�o� i niepokutuj�ce serce gromadzisz sobie samemu gniew na dzie� gniewu i objawienia sprawiedliwego s�du Boga; Kt�ry odda ka�demu wed�ug jego uczynk�w: Tym, kt�rzy przez wytrwanie w dobrym uczynku szukaj� chwa�y, czci i nie�miertelno�ci,�odda��ycie wieczne; Natomiast swarliwym i niepos�usznym prawdzie, lecz pos�usznym niesprawiedliwo�ci,�odda�zapalczywo� i gniew. Utrapienie i ucisk�odda�duszy ka�dego cz�owieka, kt�ry pope�nia z�o, najpierw �yda, potem i Greka; A chwa��, cze� i pok�j ka�demu, kto czyni dobro, najpierw �ydowi, potem i Grekowi. U Boga bowiem nie ma wzgl�du na osob�. Bo ci, kt�rzy bez prawa zgrzeszyli, bez prawa te� zgin�, a ci, kt�rzy w prawie zgrzeszyli, przez prawo b�d� s�dzeni; (Gdy� nie s�uchacze prawa�s��sprawiedliwi przed Bogiem, ale ci, kt�rzy wype�niaj� prawo, b�d� usprawiedliwieni. Gdy bowiem poganie, kt�rzy nie maj� prawa, z natury czyni� to, co jest w prawie, oni, nie maj�c prawa, sami dla siebie s� prawem. Oni to ukazuj� dzia�anie prawa wpisanego w ich serca, za po�wiadczeniem ich sumienia i my�li wzajemnie si� oskar�aj�cych lub te� usprawiedliwiaj�cych); W dniu, w kt�rym B�g przez Jezusa Chrystusa b�dzie s�dzi� skryte sprawy ludzkie wed�ug mojej ewangelii. Oto ty si� nazywasz �ydem, polegasz na prawie, chlubisz si� Bogiem; Znasz�jego�wol�, rozpoznajesz�to, co�lepsze, b�d�c pouczony przez prawo; I uwa�asz si� za przewodnika �lepych, za �wiat�o� tych, kt�rzy s� w ciemno�ci; Wychowawc� bezrozumnych, nauczyciela niemowl�t, maj�c w prawie kszta�t wiedzy i prawdy. Ty wi�c, kt�ry uczysz drugiego, samego siebie nie uczysz? Ty, kt�ry g�osisz, �e nie wolno kra�, kradniesz? Ty, kt�ry m�wisz, �e nie wolno cudzo�o�y�, cudzo�o�ysz? Ty, kt�ry si� brzydzisz bo�kami, dopuszczasz si� �wi�tokradztwa? Ty, kt�ry si� chlubisz prawem, przez przekraczanie prawa zniewa�asz Boga? Poniewa� z waszego powodu, jak jest napisane, poganie blu�ni� imieniu Boga. Obrzezanie bowiem jest po�yteczne, je�li wype�niasz prawo, ale je�li przekraczasz prawo, twoje obrzezanie staje si� nieobrzezaniem. Je�li wi�c nieobrzezany przestrzega przepis�w prawa, czy� jego nieobrzezanie nie b�dzie uznane za obrzezanie? I ten, kt�ry jest nieobrzezany z natury, a wype�nia prawo, os�dzi ciebie, kt�ry maj�c liter� i obrzezanie, przekraczasz prawo. Nie ten bowiem jest �ydem, kto jest��ydem�na zewn�trz, ani nie to jest obrzezaniem, co jest na zewn�trz, na ciele; Ale ten jest �ydem, kto jest nim wewn�trz, i�to jest obrzezanie, co jest�obrzezaniem serca, w duchu, nie w literze, kt�rego chwa�a nie�pochodzi�od ludzi, lecz od Boga. Na czym wi�c polega wy�szo� �yda? Albo jaki jest po�ytek z obrzezania? Wielki pod ka�dym wzgl�dem. Przede wszystkim�ten, �e im zosta�y powierzone s�owa Bo�e. C�� bowiem, je�li niekt�rzy nie uwierzyli? Czy� ich niewiara zniweczy wiar� Boga? Nie daj Bo�e! Przeciwnie, niech B�g b�dzie prawdziwy, a ka�dy cz�owiek � k�amc�, jak jest napisane: Aby� okaza� si� sprawiedliwy w swoich s�owach i �eby� zwyci��y�, gdy b�dziesz s�dzony. Je�li wi�c nasza niesprawiedliwo� uwydatnia sprawiedliwo� Boga, c�� powiemy? Czy� niesprawiedliwy�jest�B�g, kt�ry okazuje gniew? (M�wi� po ludzku). Nie daj Bo�e! Jak wtedy B�g m�g�by s�dzi� �wiat? Je�li bowiem prawda Bo�a przez moje k�amstwo obfitowa�a ku jego chwale, czemu� jeszcze i ja jestem s�dzony jako grzesznik? Dlaczego wi�c nie�m�wi��(jak nas szkaluj� i jak niekt�rzy twierdz�, �e m�wimy): B�dziemy robi� z�e rzeczy, aby przysz�y dobre? Ich pot�pienie jest sprawiedliwe. C�� wi�c? Czy przewy�szamy ich? �adn� miar�! Poniewa� przedtem dowiedli�my, �e zar�wno �ydzi, jak i Grecy, wszyscy s� pod grzechem; Jak jest napisane: Nie ma sprawiedliwego, ani jednego; Nie ma rozumnego i nie ma�nikogo, kto by szuka� Boga. Wszyscy zboczyli z drogi, razem stali si� nieu�yteczni, nie ma�nikogo, kto by czyni� dobro, nie ma ani jednego. Grobem otwartym jest ich gard�o, zdradzaj� swymi j�zykami, jad �mij pod ich wargami. Ich usta pe�ne s� przeklinania i goryczy; Ich nogi s� szybkie do rozlewu krwi; Zniszczenie i n�dza na ich drogach; A drogi pokoju nie poznali. Nie ma boja�ni Bo�ej przed ich oczami. A wiemy, �e wszystko, co m�wi prawo, m�wi do tych, kt�rzy s� pod prawem, aby wszystkie usta zosta�y zamkni�te i aby ca�y �wiat podlega� karaniu Boga. Dlatego z uczynk�w prawa nie b�dzie usprawiedliwione �adne cia�o w jego oczach, gdy� przez prawo jest poznanie grzechu. Lecz teraz bez prawa zosta�a objawiona sprawiedliwo� Boga, po�wiadczona przez prawo i prorok�w.�Jest to�sprawiedliwo� Boga przez wiar� Jezusa Chrystusa dla wszystkich i na wszystkich wierz�cych. Nie ma bowiem r��nicy. Wszyscy bowiem zgrzeszyli i s� pozbawieni chwa�y Boga; A zostaj� usprawiedliwieni darmo, z jego �aski, przez odkupienie, kt�re�jest�w Jezusie Chrystusie. Jego to B�g ustanowi� przeb�aganiem przez wiar� w jego krew, aby okaza� swoj� sprawiedliwo� przez odpuszczenie, w swojej cierpliwo�ci, przedtem pope�nionych grzech�w; Aby okaza� swoj� sprawiedliwo� w obecnym czasie po to, aby on by� sprawiedliwym i usprawiedliwiaj�cym tego, kto wierzy w Jezusa. Gdzie� wi�c jest�pow�d do�chluby? Zosta� wykluczony. Przez jakie prawo? Uczynk�w? Nie, przez prawo wiary. Tak wi�c twierdzimy, �e cz�owiek zostaje usprawiedliwiony przez wiar�, bez uczynk�w prawa. Czy B�g�jest�jedynie�Bogiem��yd�w? Czy te� nie pogan? Istotnie, i pogan; Poniewa� jeden jest B�g, kt�ry usprawiedliwi obrzezanych z wiary i nieobrzezanych przez wiar�. Czy wi�c obalamy prawo przez wiar�? Nie daj Bo�e! Przeciwnie, utwierdzamy prawo. C�� wi�c powiemy, co zyska� Abraham, nasz ojciec, wed�ug cia�a? Je�li bowiem Abraham zosta� usprawiedliwiony z uczynk�w, ma si� czym chlubi�, ale nie przed Bogiem. C�� bowiem m�wi Pismo? Abraham uwierzy� Bogu i zosta�o mu to poczytane za sprawiedliwo�. A temu, kto pracuje, zap�ata nie jest uznana za �ask�, ale za nale�no�. Temu za�, kto nie pracuje, lecz wierzy w tego, kt�ry usprawiedliwia bezbo�nego, jego wiara zostaje poczytana za sprawiedliwo�. Jak i Dawid m�wi, �e b�ogos�awiony jest cz�owiek, kt�remu B�g przypisze sprawiedliwo� bez uczynk�w,�m�wi�c: B�ogos�awieni, kt�rych nieprawo�ci�s��przebaczone i kt�rych grzechy s� zakryte. B�ogos�awiony cz�owiek, kt�remu Pan nie poczyta grzechu. Czy wi�c to b�ogos�awie�stwo�dotyczy�tylko obrzezanych, czy te� nieobrzezanych? M�wimy przecie�, �e wiara zosta�a Abrahamowi poczytana za sprawiedliwo�. Jak�e wi�c zosta�a mu poczytana? Gdy by� obrzezany czy przed obrzezaniem? Nie po obrzezaniu, ale przed obrzezaniem. I przyj�� znak obrzezania jako piecz�� sprawiedliwo�ci wiary, kt�r� mia� przed obrzezaniem, po to, aby by� ojcem wszystkich nieobrzezanych wierz�cych, aby im te� poczytana by�a sprawiedliwo�; I�aby by�ojcem obrzezania, nie tylko tych, kt�rzy s� obrzezani, ale te� tych, kt�rzy chodz� �ladami wiary naszego ojca Abrahama, kt�r� mia� przed obrzezaniem. Obietnica bowiem, �e ma by� dziedzicem �wiata,�nie zosta�a danaAbrahamowi czy jego potomstwu przez prawo, ale przez sprawiedliwo� wiary. Je�li bowiem dziedzicami�s��ci, kt�rzy�s��z prawa,�to�wiara sta�a si� daremna i obietnica obr�ci�a si� wniwecz. Gdy� prawo sprowadza gniew, bo gdzie nie ma prawa,�tam�nie ma przest�pstwa. Tak wi�c�dziedzictwo jest�z wiary, aby by�o z �aski�i��eby obietnica by�a niewzruszona dla ca�ego potomstwa, nie tylko dla tego, kt�re opiera si� na prawie, ale i dla tego,�kt�re jest�z wiary Abrahama, kt�ry jest ojcem nas wszystkich; (Jak jest napisane: Ustanowi�em ci� ojcem wielu narod�w) przed Bogiem, kt�remu uwierzy�, kt�ry o�ywia umar�ych i przywo�uje te�rzeczy, kt�rych nie ma, tak jakby by�y.�On�to wbrew nadziei, maj�c nadziej�, uwierzy�, �e stanie si� ojcem wielu narod�w wed�ug tego,�co mu�powiedziano: Takie b�dzie twoje potomstwo. A nie b�d�c s�abym w wierze, nie zwa�a� na swoje ju� obumar�e cia�o � bo mia� oko�o stu lat � ani na obumar�e �ono Sary. I nie zachwia� si� z�powodu�niewiary w obietnic� Boga, ale umocni� si� wiar� i odda� chwa�� Bogu; B�d�c te� pewien tego, �e to, co�on�obieca�, ma moc te� uczyni�. Dlatego zosta�o mu to poczytane za sprawiedliwo�. A nie tylko ze wzgl�du na niego samego napisano, �e zosta�o mu�to�poczytane; Ale i ze wzgl�du na nas, kt�rym ma by� poczytane, kt�rzy wierzymy w tego, kt�ry wskrzesi� z martwych Jezusa, naszego Pana; Kt�ry zosta� wydany za nasze grzechy i wsta� z martwych dla naszego usprawiedliwienia. B�d�c wi�c usprawiedliwieni przez wiar�, mamy pok�j z Bogiem przez naszego Pana Jezusa Chrystusa; Dzi�ki kt�remu te� otrzymali�my dost�p przez wiar� do tej �aski, w kt�rej trwamy i chlubimy si� nadziej� chwa�y Boga. A nie tylko�to, ale chlubimy si� te� uciskami, wiedz�c, �e ucisk wyrabia cierpliwo�; A cierpliwo� � do�wiadczenie, do�wiadczenie za� � nadziej�; A nadzieja nie przynosi wstydu, poniewa� mi�o� Boga jest rozlana w naszych sercach przez Ducha �wi�tego, kt�ry zosta� nam dany. Chrystus bowiem, gdy jeszcze byli�my s�abi, we w�a�ciwym czasie umar� za bezbo�nych. Cho� rzadko si� zdarza, �e kto� umrze za sprawiedliwego, jednak za dobrego mo�e kto� odwa�y�by si� umrze�. Lecz B�g okazuje nam swoj� mi�o� przez to, �e gdy jeszcze byli�my grzesznikami, Chrystus za nas umar�. Tym bardziej wi�c teraz, b�d�c usprawiedliwieni jego krwi�, b�dziemy przez niego ocaleni od gniewu. Je�li bowiem, b�d�c nieprzyjaci��mi, zostali�my pojednani z Bogiem przez �mier� jego Syna, tym bardziej, b�d�c pojednani, b�dziemy ocaleni przez jego �ycie. A nie tylko�to, ale te� chlubimy si� Bogiem przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, przez kt�rego teraz otrzymali�my pojednanie. Dlatego, tak jak przez jednego cz�owieka grzech wszed� na �wiat, a przez grzech � �mier�, tak te� na wszystkich ludzi przesz�a �mier�, poniewa� wszyscy zgrzeszyli. Grzech bowiem by� na �wiecie a� do�nadania�prawa, ale grzechu si� nie poczytuje, gdy nie ma prawa. �mier� jednak kr�lowa�a od Adama a� do Moj�esza nawet nad tymi, kt�rzy nie pope�nili grzechu podobnego do przest�pstwa Adama, kt�ry jest obrazem tego, kt�ry mia� przyj�. Lecz z przest�pstwem nie jest tak, jak z darem �aski. Je�li bowiem przez przest�pstwo jednego wielu umar�o, tym obficiej sp�yn��a na wielu �aska Boga i dar przez �ask� jednego cz�owieka, Jezusa Chrystusa. A z darem nie jest tak, jak z tym, co przysz�o przez jednego, kt�ry zgrzeszy�. Wyrok bowiem�jest�z�powodu�jednego�przest�pstwa�ku pot�pieniu, ale dar �aski z�powodu�wielu przest�pstw ku usprawiedliwieniu. Je�li bowiem z powodu przest�pstwa jednego �mier� zacz��a kr�lowa� przez jednego, tym bardziej ci, kt�rzy przyjmuj� obfito� tej �aski i dar sprawiedliwo�ci, b�d� kr�lowa� w �yciu przez jednego, Jezusa Chrystusa. Tak wi�c, jak przez przest�pstwo jednego na wszystkich ludzi�spad� wyrok�ku pot�pieniu, tak te� przez sprawiedliwo� jednego na wszystkich ludzi�sp�yn�� dar�ku usprawiedliwieniu�daj�cemu��ycie. Jak bowiem przez niepos�usze�stwo jednego cz�owieka wielu sta�o si� grzesznikami, tak przez pos�usze�stwo jednego wielu sta�o si� sprawiedliwymi. A prawo wkroczy�o po to, aby obfitowa� grzech. Lecz gdzie grzech si� rozmno�y�, tam �aska tym bardziej obfitowa�a; Aby, jak grzech kr�lowa� ku �mierci, tak te� �aska kr�lowa�a przez sprawiedliwo� ku �yciu wiecznemu przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana. C�� wi�c powiemy? Czy mamy trwa� w grzechu, aby �aska obfitowa�a? Nie daj Bo�e! My, kt�rzy umarli�my dla grzechu, jak�e mo�emy jeszcze w nim �y�? Czy� nie wiecie, �e my wszyscy, kt�rzy zostali�my ochrzczeni w Jezusie Chrystusie, w jego �mierci zostali�my ochrzczeni? Zostali�my wi�c pogrzebani z nim przez chrzest w �mierci, aby jak Chrystus zosta� wskrzeszony z martwych przez chwa�� Ojca, tak �eby�my i my post�powali w nowo�ci �ycia. Je�li bowiem zostali�my z nim wszczepieni w podobie�stwo jego �mierci, to b�dziemy te��z nim wszczepieni�w podobie�stwo zmartwychwstania; Wiedz�c o tym, �e nasz stary cz�owiek zosta� ukrzy�owany razem�z nim, aby cia�o grzechu zosta�o zniszczone, �eby�my ju� wi�cej nie s�u�yli grzechowi. Kto bowiem umar�, zosta� uwolniony od grzechu. Je�li wi�c umarli�my z Chrystusem, wierzymy, �e te� z nim b�dziemy �y�; Wiedz�c, �e Chrystus, powstawszy z martwych, wi�cej nie umiera i �mier� nad nim wi�cej nie panuje. To bowiem, �e umar�, raz umar� dla grzechu, a �e �yje, �yje dla Boga. Tak i wy uwa�ajcie siebie za martwych dla grzechu, a �ywych dla Boga w Jezusie Chrystusie, naszym Panu. Niech�e wi�c grzech nie kr�luje w waszym �miertelnym ciele, �eby�cie�mieli�mu by� pos�uszni w jego po��dliwo�ciach. I nie oddawajcie waszych cz�onk�w jako or��a niesprawiedliwo�ci grzechowi, ale oddawajcie samych siebie Bogu jako o�ywieni z martwych i wasze cz�onki jako or�� sprawiedliwo�ci Bogu. Grzech bowiem nie b�dzie nad wami panowa�, bo nie jeste�cie pod prawem, lecz pod �ask�. C�� wi�c? B�dziemy grzeszy�, bo nie jeste�my pod prawem, ale pod �ask�? Nie daj Bo�e! Czy� nie wiecie, �e komu oddajecie siebie jako s�udzy w pos�usze�stwo, komu jeste�cie pos�uszni,�tego�jeste�cie s�ugami: b�d� grzechu ku �mierci, b�d� pos�usze�stwa ku sprawiedliwo�ci? Ale chwa�a Bogu, �e gdy byli�cie s�ugami grzechu, us�uchali�cie z serca wzoru tej nauki, kt�rej si� poddali�cie; A b�d�c uwolnieni od grzechu, stali�cie si� s�ugami sprawiedliwo�ci. Po ludzku m�wi�, z powodu s�abo�ci waszego cia�a. Jak bowiem oddawali�cie wasze cz�onki na s�u�b� nieczysto�ci i nieprawo�ci,�aby czyni��nieprawo�, tak teraz oddawajcie wasze cz�onki na s�u�b� sprawiedliwo�ci, aby�cie byli u�wi�ceni. Dop�ki bowiem byli�cie s�ugami grzechu, byli�cie wolni od sprawiedliwo�ci. Jaki� wi�c w�wczas mieli�cie po�ytek z tych�rzeczy, kt�rych si� teraz wstydzicie? Ich bowiem ko�cem�jest��mier�. Lecz teraz, uwolnieni od grzechu, gdy stali�cie si� s�ugami Boga, macie sw�j po�ytek ku u�wi�ceniu, a na ko�cu �ycie wieczne. Zap�at� bowiem za grzech�jest��mier�, ale darem �aski Boga jest �ycie wieczne w Jezusie Chrystusie, naszym Panu. Czy� nie wiecie, bracia (bo m�wi� do znaj�cych prawo), �e prawo panuje nad cz�owiekiem, dop�ki on �yje? Zam��na kobieta bowiem, dop�ki m�� �yje, jest z nim zwi�zana prawem, a je�li m�� umrze, zostaje uwolniona od prawa m��a. Tak wi�c, dop�ki m�� �yje, b�dzie nazywana cudzo�o�nic�, je�li zostanie �on� innego m��czyzny. Je�li jednak jej m�� umrze, jest wolna od tego prawa, tak �e nie b�dzie cudzo�o�nic�, cho�by zosta�a �on� innego m��czyzny. Tak i wy, moi bracia, zostali�cie u�mierceni dla prawa przez cia�o Chrystusa, aby�cie nale�eli do innego,�to znaczy�tego, kt�ry zosta� wskrzeszony z martwych, aby�my przynosili Bogu owoc. Gdy bowiem byli�my w ciele, nami�tno�ci grzech�w, kt�re�si� wznieca�y�przez prawo, okazywa�y sw� moc w naszych cz�onkach, aby przynosi� �mierci owoc. Lecz teraz zostali�my uwolnieni od prawa, gdy umarli�my dla tego, w czym byli�my trzymani, aby�my s�u�yli�Bogu�w nowo�ci ducha, a nie w staro�ci litery. C�� wi�c powiemy? �e prawo�jest�grzechem? Nie daj Bo�e! Przeciwnie, nie pozna�em grzechu�jaktylko przez prawo, bo i o po��dliwo�ci nie wiedzia�bym, gdyby prawo nie m�wi�o: Nie b�dziesz po��da�. Lecz grzech, gdy zyska� okazj� przez przykazanie, wzbudzi� we mnie wszelk� po��dliwo�. Bez prawa bowiem grzech jest martwy. I ja �y�em kiedy� bez prawa, lecz gdy przysz�o przykazanie, grzech o�y�, a ja umar�em. I okaza�o si�, �e przykazanie, kt�re�mia�o by��ku �yciu, jest�mi�ku �mierci. Grzech bowiem, gdy zyska� okazj� przez przykazanie, zwi�d� mnie i przez nie�mnie�zabi�. A tak prawo�jest��wi�te i przykazanie�jest��wi�te, sprawiedliwe i dobre. Czy wi�c to, co dobre, sta�o si� dla mnie �mierci�? Nie daj Bo�e! Przeciwnie, grzech, aby okaza� si� grzechem, sprowadzi� na mnie �mier� przez�to, co�dobre, �eby grzech sta� si� niezmiernie grzesznym przez przykazanie. Gdy� wiemy, �e prawo jest duchowe, ale ja jestem cielesny, zaprzedany grzechowi.�Tego�bowiem, co robi�, nie pochwalam, bo nie robi� tego, co chc�, ale czego nienawidz�, to robi�. A je�li robi� to, czego nie chc�, zgadzam si� z tym, �e prawo�jest�dobre. Teraz wi�c ju� nie ja to robi�, ale grzech, kt�ry we mnie mieszka. Gdy� wiem, �e we mnie, to jest w moim ciele, nie mieszka dobro, bo ch�� jest we mnie, ale wykona� tego, co�jest�dobre, nie potrafi�. Nie czyni� bowiem dobra, kt�re chc�, ale z�o, kt�rego nie chc�, to czyni�. A je�li robi� to, czego nie chc�,�ju��nie ja to robi�, ale grzech, kt�ry we mnie mieszka. Odkrywam wi�c�w sobie�to prawo, �e gdy chc� czyni� dobro, trzyma si� mnie z�o. Mam bowiem upodobanie w prawie Bo�ym wed�ug wewn�trznego cz�owieka. Lecz widz� inne prawo w moich cz�onkach, walcz�ce z prawem mego umys�u, kt�re bierze mnie w niewol� prawa grzechu, kt�re jest w moich cz�onkach. N�dzny ja cz�owiek! Kt�� mnie wybawi z tego cia�a �mierci? Dzi�kuj� Bogu przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana. Tak wi�c ja sam umys�em s�u�� prawu Bo�emu, lecz cia�em prawu grzechu. Dlatego teraz �adnego pot�pienia nie ma dla tych, kt�rzy s� w Jezusie Chrystusie,�kt�rzy�nie post�puj� wed�ug cia�a, ale wed�ug Ducha. Gdy� prawo Ducha �ycia,�kt�re jest�w Jezusie Chrystusie, uwolni�o mnie od prawa grzechu i �mierci. Co bowiem�by�o�niemo�liwe dla prawa, w czym by�o�ono�s�abe z powodu cia�a, B�g, pos�awszy swego Syna w podobie�stwie grzesznego cia�a i z powodu grzechu, pot�pi� grzech w ciele; Aby sprawiedliwo� prawa wype�ni�a si� w nas, kt�rzy post�pujemy nie wed�ug cia�a, ale wed�ug Ducha. Ci bowiem, kt�rzy �yj� wed�ug cia�a, my�l� o tym, co cielesne, ale ci, kt�rzy��yj��wed�ug Ducha,�my�l��o tym, co duchowe. Gdy� zamys� cia�a�to��mier�, ale zamys� Ducha�to��ycie i pok�j; Dlatego, �e zamys� cia�a jest nieprzyjacielem Boga, bo nie poddaje si� prawu Bo�emu, gdy� i nie mo�e. Ci wi�c, kt�rzy s� w ciele, nie mog� podoba� si� Bogu. Lecz wy nie jeste�cie w ciele, ale w Duchu, gdy� Duch Bo�y mieszka w was. A je�li kto� nie ma Ducha Chrystusa, ten do niego nie nale�y. Ale je�li Chrystus jest w was, to cia�o jest martwe z powodu grzechu, a duch jest �ywy z powodu sprawiedliwo�ci. A je�li Duch tego, kt�ry Jezusa wskrzesi� z martwych, mieszka w was, ten, kt�ry wskrzesi� Chrystusa z martwych, o�ywi i wasze �miertelne cia�a przez swego Ducha, kt�ry w was mieszka. Tak wi�c, bracia, jeste�my d�u�nikami,�ale�nie cia�a, aby�my�mieli��y� wed�ug cia�a. Je�li bowiem �yjecie wed�ug cia�a, umrzecie, ale je�li Duchem u�miercacie uczynki cia�a, b�dziecie �y�. Wszyscy bowiem ci, kt�rzy s� prowadzeni przez Ducha Bo�ego, s� synami Bo�ymi. Gdy� nie otrzymali�cie ducha niewoli, aby znowu si� ba�, ale otrzymali�cie Ducha usynowienia, przez kt�rego wo�amy: Abba, Ojcze! Ten to Duch po�wiadcza naszemu duchowi, �e jeste�my dzie�mi Bo�ymi. A je�li dzie�mi,�to�i dziedzicami, dziedzicami Boga, a wsp��dziedzicami Chrystusa, je�li tylko z nim cierpimy, aby�my te� z nim byli uwielbieni. Uwa�am bowiem, �e cierpienia tera�niejszego czasu nie s� godne�por�wnywania z�t� przysz�� chwa��, kt�ra ma si� w nas objawi�. Stworzenie bowiem z gorliwym wypatrywaniem oczekuje objawienia syn�w Bo�ych. Gdy� stworzenie jest poddane marno�ci, nie dobrowolnie, ale z powodu tego, kt�ry je podda�, w nadziei; �e i samo stworzenie b�dzie uwolnione z niewoli zniszczenia do chwalebnej wolno�ci dzieci Bo�ych. Wiemy bowiem, �e ca�e stworzenie razem j�czy i razem cierpi w b�lach�rodzenia�a� dot�d. A nie tylko�ono, ale i my, kt�rzy mamy pierwsze plony Ducha, i my sami w sobie wzdychamy, oczekuj�c usynowienia, odkupienia naszego cia�a. Nadziej� bowiem jeste�my zbawieni. A nadzieja, kt�r� si� widzi, nie jest nadziej�, bo jak�e kto��mo�e�spodziewa� si��tego, co widzi? Ale je�li spodziewamy si� tego, czego nie widzimy,�to�oczekujemy�tego�z cierpliwo�ci�. Podobnie i Duch dopomaga naszej s�abo�ci. Nie wiemy bowiem, o co powinni�my si� modli�, jak trzeba, ale sam Duch wstawia si� za nami w niewys�owionych westchnieniach. A ten, kt�ry bada serca, wie, jaki jest zamys� Ducha, poniewa� wed�ug�woli�Boga wstawia si� za �wi�tymi. A wiemy, �e wszystko wsp��dzia�a dla dobra tych, kt�rzy mi�uj� Boga,�to jest�tych, kt�rzy s� powo�ani wed�ug postanowienia�Boga. Tych bowiem, kt�rych on przedtem zna�,�tych�te� przeznaczy�, aby stali si� podobni do obrazu jego Syna, �eby on by� pierworodny mi�dzy wieloma bra�mi. Tych za�, kt�rych przeznaczy�, tych te� powo�a�, a kt�rych powo�a�, tych te� usprawiedliwi�, a kt�rych usprawiedliwi�, tych te� uwielbi�. C�� wi�c na to powiemy? Je�li B�g za nami, kt�� przeciwko nam? On, kt�ry nawet w�asnego Syna nie oszcz�dzi�, ale wyda� go za nas wszystkich, jak�e nie�mia�by�z nim darowa� nam wszystkiego? Kt�� b�dzie oskar�a� wybranych Bo�ych? B�g�jest tym, kt�ry usprawiedliwia. Kt�� pot�pi? Chrystus jest tym, kt�ry umar�, wi�cej, zmartwychwsta�, kt�ry te� jest po prawicy Boga i wstawia si� za nami. Kt�� nas od��czy od mi�o�ci Chrystusa?�Czy�utrapienie, czy ucisk, czy prze�ladowanie, czy g��d, czy nago�, czy niebezpiecze�stwo, czy miecz? Jak jest napisane: Z powodu ciebie przez ca�y dzie� nas zabijaj�, uwa�aj� nas za owce�przeznaczone�na rze�. Ale w tym wszystkim ca�kowicie zwyci��amy przez tego, kt�ry nas umi�owa�. Jestem bowiem pewien, �e ani �mier�, ani �ycie, ani anio�owie, ani zwierzchno�ci, ani moce, ani tera�niejsze, ani przysz�e�rzeczy; Ani wysoko�, ani g��boko�, ani �adne inne stworzenie nie b�dzie mog�o nas od��czy� od mi�o�ci Boga, kt�ra jest w Jezusie Chrystusie, naszym Panu. M�wi� prawd� w Chrystusie, nie k�ami�, co mi po�wiadcza moje sumienie w Duchu �wi�tym; �e odczuwam wielki smutek i nieustaj�cy b�l w moim sercu. Pragn��bym bowiem sam by� od��czony od Chrystusa za moich braci, za moich krewnych wed�ug cia�a. S� to Izraelici, do kt�rych�nale�y�usynowienie, chwa�a, przymierza, nadanie prawa, s�u�ba Bo�a i obietnice; Do kt�rych nale�� ojcowie i z kt�rych wed�ug cia�a�pochodzi�Chrystus, kt�ry jest nad wszystkimi, B�g b�ogos�awiony na wieki. Amen. Lecz nie jest mo�liwe, �eby mia�o zawie� s�owo Bo�e. Nie wszyscy bowiem, kt�rzy pochodz� od Izraela, s� Izraelem. Nie wszyscy te� przez to, �e s� potomstwem Abrahama, s� dzie�mi, ale�jest powiedziane: W Izaaku b�dzie nazwane twoje potomstwo. To znaczy, �e nie dzieci cia�a s� dzie�mi Bo�ymi, lecz dzieci obietnicy s� uznane za potomstwo. Takie bowiem�jest�s�owo obietnicy: O tym w�a�nie czasie przyjd�, a Sara b�dzie mia�a syna. A nie tylko to, ale i Rebeka, gdy pocz��a z jednego�m��czyzny, naszego ojca Izaaka; Gdy�dzieci�jeszcze si� nie urodzi�y i nie zrobi�y nic dobrego ani z�ego, aby zgodnie z wybraniem trwa�o postanowienie Boga, nie z uczynk�w, ale z tego, kt�ry powo�uje; Powiedziano jej, �e starszy b�dzie s�u�y� m�odszemu; Jak jest napisane: Jakuba umi�owa�em, ale Ezawa znienawidzi�em. C�� wi�c powiemy? Czy B�g jest niesprawiedliwy? Nie daj Bo�e! M�wi bowiem do Moj�esza: Zmi�uj� si�, nad kim si� zmi�uj�, a zlituj� si�, nad kim si� zlituj�. A wi�c nie�zale�y to�od tego, kt�ry chce, ani od tego, kt�ry zabiega, ale od Boga, kt�ry okazuje mi�osierdzie. Pismo bowiem m�wi do faraona: Po to w�a�nie ci� wzbudzi�em, aby okaza� na tobie swoj� moc i �eby moje imi� by�o g�oszone po ca�ej ziemi. A zatem komu chce, okazuje mi�osierdzie, a kogo chce, czyni zatwardzia�ym. Ale mi powiesz: Dlaczego wi�c jeszcze oskar�a? Kt�� bowiem sprzeciwi� si� jego woli? Cz�owieku! Kim�e ty jeste�, �e prowadzisz sp�r z Bogiem? Czy naczynie gliniane�mo�e�powiedzie� do tego, kto je ulepi�: Dlaczego mnie takim uczyni�e�? Czy garncarz nie ma w�adzy�nad�glin�, �eby z tej samej bry�y zrobi� jedno naczynie do�u�ytkuzaszczytnego, a drugie do niezaszczytnego? A�c��, je�li B�g, chc�c okaza� gniew i da� pozna� swoj� moc, znosi� w wielkiej cierpliwo�ci naczynia gniewu przygotowane na zniszczenie; I �eby da� pozna� bogactwo swojej chwa�y na naczyniach mi�osierdzia, kt�re�wcze�niej�przygotowa� ku chwale;�To znaczy�nas, kt�rych powo�a�, nie tylko z �yd�w, ale i z pogan? Jak te� u Ozeasza m�wi: Lud, kt�ry nie by� m�j, nazw� moim ludem, a t�, kt�ra nie by�a umi�owana,�nazw��umi�owan�. I stanie si��tak, �e w miejscu, gdzie im m�wiono: Wy nie�jeste�cie�moim ludem, tam b�d� nazwani synami Boga �ywego. A Izajasz wo�a o Izraelu: Cho�by liczba syn�w Izraela by�a jak piasek morski, resztka b�dzie ocalona. Zako�czy bowiem dzie�o i skr�ci je w sprawiedliwo�ci. Istotnie, skr�ci Pan dzie�o na ziemi. Jak i przedtem powiedzia� Izajasz: Gdyby Pan zast�p�w nie zostawi� nam potomstwa, staliby�my si� jak Sodoma i byliby�my podobni do Gomory. C�� wi�c powiemy? To, �e poganie, kt�rzy nie szukali sprawiedliwo�ci, dost�pili sprawiedliwo�ci � sprawiedliwo�ci, kt�ra jest z wiary. Izrael za�, zabiegaj�c o prawo sprawiedliwo�ci, nie doszed� do prawa sprawiedliwo�ci. Dlaczego? Poniewa��o nie zabiegali�nie z wiary, ale jakby�by�o�z uczynk�w prawa. Potkn�li si� bowiem o kamie� potkni�cia; Jak jest napisane: Oto k�ad� na Syjonie kamie� potkni�cia i ska�� zgorszenia, a ka�dy, kto w niego wierzy, nie b�dzie zawstydzony. Bracia, pragnieniem mego serca i modlitw�, kt�r� zanosz� do Boga za Izrael, jest jego zbawienie. Daj� im bowiem �wiadectwo, �e maj� gorliwo� dla Boga, ale nie wed�ug poznania. Nie znaj�c bowiem sprawiedliwo�ci Boga, a chc�c ustanowi� w�asn� sprawiedliwo�, nie poddali si� sprawiedliwo�ci Boga. Ko�cem bowiem prawa jest Chrystus ku sprawiedliwo�ci ka�dego, kto wierzy. Gdy� Moj�esz pisze o sprawiedliwo�ci, kt�ra�jest�z prawa: Kto te rzeczy wype�nia, przez nie b�dzie �y�. Sprawiedliwo� za�, kt�ra jest z wiary, tak powiada: Nie m�w w swym sercu: Kto wst�pi do nieba? � to znaczy,�aby�Chrystusa na d�� sprowadzi�; Albo: Kto zst�pi do otch�ani? � to znaczy,�aby�Chrystusa od umar�ych wyprowadzi�. Ale c�� m�wi: Blisko ciebie jest s�owo, na twoich ustach i w twoim sercu. To jest s�owo wiary, kt�re g�osimy: Je�li ustami wyznasz Pana Jezusa i uwierzysz w swoim sercu, �e B�g wskrzesi� go z martwych, b�dziesz zbawiony. Sercem bowiem wierzy si� ku sprawiedliwo�ci, a ustami wyznaje si� ku zbawieniu. M�wi bowiem Pismo: Ka�dy, kto w niego wierzy, nie b�dzie zawstydzony. Gdy� nie ma r��nicy mi�dzy �ydem a Grekiem; bo ten sam Pan wszystkich jest bogaty wzgl�dem wszystkich, kt�rzy go wzywaj�. Ka�dy bowiem, kto wezwie imienia Pana, b�dzie zbawiony. Jak�e wi�c b�d� wzywa��tego, w kt�rego nie uwierzyli? A jak uwierz��w tego, o kt�rym nie s�yszeli? A jak us�ysz� bez kaznodziei? Jak�e te� b�d� g�osi�, je�li nie zostan� pos�ani? Jak jest napisane: O jak pi�kne s� nogi tych, kt�rzy opowiadaj� pok�j, tych, kt�rzy opowiadaj� dobre rzeczy! Ale nie wszyscy byli pos�uszni ewangelii. Izajasz bowiem m�wi: Panie, kt�� uwierzy� naszemu g�oszeniu? Wiara wi�c jest ze s�uchania, a s�uchanie � przez s�owo Bo�e. Pytam jednak: Czy nie s�yszeli? Ale� tak: Po ca�ej ziemi rozszed� si� ich g�os i na kra�ce �wiata ich s�owa. Pytam jednak: Czy Izrael tego nie pozna�? Moj�esz pierwszy m�wi: Ja pobudz� was do zawi�ci przez�nar�d, kt�ry nie jest narodem, przez nar�d nierozumny wzbudz� w was gniew. A Izajasz �mia�o m�wi: Zosta�em znaleziony przez tych, kt�rzy mnie nie szukali, objawi�em si� tym, kt�rzy o mnie nie pytali. Lecz do Izraela m�wi: Ca�y dzie� wyci�ga�em moje r�ce do ludu opornego i sprzeciwiaj�cego si�. Pytam wi�c: Czy B�g odrzuci� sw�j lud? Nie daj Bo�e! Ja bowiem�te��jestem Izraelit�, z potomstwa Abrahama, z pokolenia Beniamina. B�g nie odrzuci� swego ludu, kt�ry przedtem zna�. Czy� nie wiecie, co Pismo m�wi o Eliaszu? Jak si� skar�y przed Bogiem na Izraela: Panie, pozabijali twoich prorok�w i zburzyli twoje o�tarze; tylko ja sam pozosta�em i czyhaj� na moje �ycie. Ale c�� mu odpowiada B�g? Zostawi�em sobie siedem tysi�cy m���w, kt�rzy nie zgi�li kolan przed Baalem. Tak i w obecnym czasie pozosta�a resztka wed�ug wybrania przez �ask�. A je�li przez �ask�, to ju� nie z uczynk�w, inaczej �aska ju� nie by�aby �ask�. Je�li za� z uczynk�w, to ju� nie jest �aska, inaczej uczynek ju� nie by�by uczynkiem. C�� wi�c? Czego Izrael szuka, tego nie osi�gn��, ale wybrani osi�gn�li, a inni zostali pogr��eni w zatwardzia�o�ci; (Jak jest napisane: B�g da� im ducha twardego snu, oczy, aby nie widzieli, i uszy, aby nie s�yszeli) a� do dzi�. A Dawid m�wi: Niech ich st�� stanie si� sid�em i pu�apk�, zgorszeniem i odp�at�. Niech za�mi� si� ich oczy, aby nie widzieli, a ich grzbiet zawsze pochylaj. Pytam wi�c: Czy si� potkn�li, aby upa�? Nie daj Bo�e! Ale�raczej�przez ich upadek zbawienie�dosz�o�do pogan, aby wzbudzi� w nich zawi�. A je�li ich upadek jest bogactwem �wiata, a ich pomniejszenie bogactwem pogan, o ile� bardziej ich pe�nia? M�wi� bowiem do was, pogan. Na ile jestem aposto�em pogan, chlubi� si� swoj� s�u�b�; Mo�e�w ten spos�b�wzbudz� zawi� w�tych, kt�rzy s��moim cia�em i zbawi� niekt�rych z nich. Je�li bowiem odrzucenie ich sta�o si� pojednaniem�dla�wiata, czym�b�dzie�przyj�cie�ich, je�li nie powstaniem z martwych do �ycia? Poniewa� je�li zaczyn jest �wi�ty,�to�i ciasto, a je�li korze� jest �wi�ty,�to�i ga��zie. Je�li za� niekt�re z ga��zi zosta�y od�amane, a ty, kt�ry by�e� dzikim drzewem oliwnym, zosta�e� wszczepiony zamiast nich i sta�e� si� uczestnikiem korzenia i t�usto�ci drzewa oliwnego; Nie wyno� si� nad ga��zie. Je�li jednak si� wynosisz,�wiedz, �e�nie ty podtrzymujesz korze�, lecz korze� ciebie. Ale powiesz: Od�amane zosta�y ga��zie, abym ja zosta� wszczepiony. S�usznie, z powodu niewiary zosta�y od�amane, ty za� trwasz przez wiar�. Nie pysznij si�, ale si� b�j. Je�li bowiem B�g nie oszcz�dzi� naturalnych ga��zi, wiedz, �e i ciebie nie oszcz�dzi. Sp�jrz wi�c na dobro� i srogo� Boga: srogo� dla tych, kt�rzy upadli, a dla ciebie dobro�, je�li b�dziesz trwa� w�tej�dobroci. W przeciwnym razie ty te� b�dziesz wyci�ty. Lecz i oni, je�li nie b�d� trwali w niewierze, zostan� wszczepieni, gdy� B�g ma moc ponownie ich wszczepi�. Je�li bowiem ty zosta�e� wyci�ty z dzikiego z natury drzewa oliwnego, a wbrew naturze zosta�e� wszczepiony w szlachetne drzewo oliwne, o ile� bardziej ci, kt�rzy s��ga��ziami�naturalnymi, wszczepieni zostan� w swoje w�asne drzewo oliwne! Nie chc� bowiem, bracia, aby�cie nie znali tej tajemnicy � �eby�cie sami siebie nie uwa�ali za m�drych � �e zatwardzia�o� po cz��ci przysz�a na Izrael, dop�ki nie wejdzie pe�nia pogan. I tak ca�y Izrael b�dzie zbawiony, jak jest napisane: Przyjdzie z Syjonu wybawiciel i odwr�ci bezbo�no� od Jakuba. A to�b�dzie�moje przymierze z nimi, gdy zg�adz� ich grzechy. Tak wi�c co do ewangelii s� nieprzyjaci��mi ze wzgl�du na was, lecz co do wybrania s� umi�owani ze wzgl�du na ojc�w. Nieodwo�alne s� bowiem dary i powo�anie Bo�e. Jak bowiem wy kiedy� nie wierzyli�cie Bogu, ale teraz dost�pili�cie mi�osierdzia z powodu ich niewiary; Tak i oni teraz stali si� niepos�uszni, aby z powodu mi�osierdzia wam�okazanego�i oni mi�osierdzia dost�pili. B�g bowiem zamkn�� ich wszystkich w niewierze, aby si� nad wszystkimi zmi�owa�. O g��boko�ci bogactwa zar�wno m�dro�ci, jak i poznania Boga! Jak niezbadane s� jego wyroki i niedocieczone jego drogi! Kt�� bowiem pozna� my�l Pana albo kto by� jego doradc�? Lub kto pierwszy mu co� da�, aby otrzyma� odp�at�? Z niego bowiem, przez niego i w nim jest wszystko. Jemu chwa�a na wieki. Amen. Prosz� wi�c was, bracia, przez mi�osierdzie Bo�e, aby�cie sk�adali wasze cia�a jako ofiar� �yw�, �wi�t�, przyjemn� Bogu,�to jest�wasza rozumna s�u�ba. A nie dostosowujcie si� do tego �wiata, ale przemie�cie si� przez odnowienie waszego umys�u, aby�cie�mogli�rozezna�, co jest dobr�, przyjemn� i doskona�� wol� Boga. M�wi� bowiem przez �ask�, kt�ra mi jest dana, ka�demu, kto jest w�r�d was, aby nie my�la��o sobie�wi�cej ni� nale�y, ale �eby my�la��o sobieskromnie, stosownie do miary wiary, jakiej B�g ka�demu udzieli�. Jak bowiem w jednym ciele mamy wiele cz�onk�w, ale nie wszystkie cz�onki wykonuj� t� sam� czynno�; Tak my,�chocia��liczni, jeste�my jednym cia�em w Chrystusie, ale z osobna jeste�my cz�onkami jedni drugich. Mamy wi�c r��ne dary wed�ug �aski, kt�ra nam jest dana: je�li�kto� ma�dar prorokowania, niech�go u�ywa�stosownie do miary wiary; Je�li us�ugiwania, niech us�uguje; je�li kto� naucza, niech�trwa�w nauczaniu; Je�li kto� napomina, to w napominaniu; je�li kto� rozdaje, to w szczero�ci; je�li kto� jest prze�o�onym,�niech nim b�dzie�w pilno�ci; je�li kto� okazuje mi�osierdzie, niech to czyni ochoczo. Mi�o��niech b�dzie�nieob�udna. Brzyd�cie si� z�em, trzymaj�c si� tego, co dobre. Mi�ujcie si� wzajemnie mi�o�ci� bratersk�, wyprzedzaj�c jedni drugich w�okazywaniu�szacunku. W pracy nieleniwi, pa�aj�cy duchem, s�u��cy Panu; Raduj�cy si� w nadziei, cierpliwi w ucisku, nieustaj�cy w modlitwie; Wspomagaj�cy �wi�tych w potrzebach, okazuj�cy go�cinno�. B�ogos�awcie tych, kt�rzy was prze�laduj�, b�ogos�awcie, a nie przeklinajcie. Radujcie si� z tymi, kt�rzy si� raduj�, a p�aczcie z tymi, kt�rzy p�acz�. B�d�cie mi�dzy sob� jednomy�lni. Nie miejcie�o sobie�wysokiego mniemania, ale si� ku niskim sk�aniajcie. Nie uwa�ajcie samych siebie za m�drych. Nikomu z�em za z�o nie odp�acajcie; starajcie si� o to, co uczciwe wobec wszystkich ludzi. Je�li to mo�liwe, o ile to od was zale�y, ze wszystkimi lud�mi �yjcie w pokoju. Najmilsi, nie m�cijcie si� sami, ale pozostawcie miejsce gniewowi. Jest bowiem napisane: Zemsta�do�mnie�nale�y, ja odp�ac� � m�wi Pan. Je�li wi�c tw�j nieprzyjaciel jest g�odny, nakarm go, je�li jest spragniony, nap�j go. Tak bowiem robi�c, roz�arzone w�gle zgarniesz na jego g�ow�. Nie daj si� zwyci��y� z�u, ale z�o dobrem zwyci��aj. Ka�da dusza niech b�dzie poddana w�adzom zwierzchnim. Nie ma bowiem w�adzy�innej, jak�tylko od Boga, a te w�adze, kt�re s�, zosta�y ustanowione przez Boga. Tak wi�c kto si� sprzeciwia w�adzy, sprzeciwia si� postanowieniu Boga. Ci za�, kt�rzy si� sprzeciwiaj�, sami na siebie �ci�gaj� pot�pienie. Prze�o�eni bowiem nie s� postrachem dla uczynk�w dobrych, ale z�ych. A chcesz nie ba� si� w�adzy? Czy� dobrze, a b�dziesz mia� od niej pochwa��. Jest bowiem s�ug� Boga dla twojego dobra. Ale je�li czynisz z�o, b�j si�, bo nie na pr��no nosi miecz, gdy� jest s�ug� Boga, mszcz�cym si� w gniewie nad tym, kt�ry czyni z�o. Dlatego trzeba by� poddanym nie tylko z powodu gniewu, ale i ze wzgl�du na sumienie. Z tego te� powodu p�acicie podatki. Ci bowiem, kt�rzy tego w�a�nie ustawicznie pilnuj�, s� s�ugami Boga. Oddawajcie wi�c ka�demu to, co mu si� nale�y: komu podatek,�temu�podatek, komu c�o,�temu�c�o, komu boja��,�temu�boja��, komu cze�,�temu�cze�. Nikomu nie b�d�cie nic winni opr�cz wzajemnej mi�o�ci. Kto bowiem mi�uje bli�niego, wype�ni� prawo. Gdy� to: Nie b�dziesz cudzo�o�y�, nie b�dziesz zabija�, nie b�dziesz krad�, nie b�dziesz fa�szywie �wiadczy�, nie b�dziesz po��da� i jakiekolwiek inne przykazanie, w tych s�owach si� streszcza, mianowicie: B�dziesz mi�owa� swego bli�niego jak samego siebie. Mi�o� nie wyrz�dza z�a bli�niemu. Tak wi�c wype�nieniem prawa jest mi�o�. A�czy�cie�to, znaj�c czas, �e ju��nadesz�a�pora, aby�my si� obudzili ze snu. Teraz bowiem bli�ej nas jest zbawienie, ni� kiedy uwierzyli�my. Noc przemin��a, a dzie� si� przybli�y�. Odrzu�my wi�c uczynki ciemno�ci, a obleczmy si� w zbroj� �wiat�o�ci. Post�pujmy uczciwie, jak za dnia, nie w hulankach i pija�stwach, nie w rozwi�z�o�ci i rozpustach, nie w sporach ani w zazdro�ci. Ale obleczcie si� w Pana Jezusa Chrystusa, a nie troszczcie si� o cia�o,�by zaspokaja��po��dliwo�ci. A tego, kto jest s�aby w wierze, przyjmujcie,�lecz�nie po to, aby sprzecza� si��wok���spornych kwestii. Jeden bowiem wierzy, �e mo�e je� wszystko, a inny,�b�d�c�s�aby, jada jarzyny. Ten, kto je, niech nie lekcewa�y tego, kt�ry nie je, a ten, kto nie je, niech nie pot�pia tego, kt�ry je, bo B�g go przyj��. Kim jeste� ty, �e s�dzisz cudzego s�ug�? Dla w�asnego Pana stoi albo upada. Ostoi si� jednak, gdy� B�g mo�e go utwierdzi�. Jeden bowiem czyni r��nic� mi�dzy dniem a dniem, a drugi ka�dy dzie� ocenia�jednakowo. Ka�dy niech b�dzie dobrze upewniony w swoim zamy�le. Kto przestrzega dnia, dla Pana przestrzega, a kto nie przestrzega dnia, dla Pana nie przestrzega. Kto je, dla Pana je, bo dzi�kuje Bogu, a kto nie je, dla Pana nie je i dzi�kuje Bogu. Nikt bowiem z nas dla siebie nie �yje i nikt dla siebie nie umiera. Bo je�li �yjemy, dla Pana �yjemy, je�li umieramy, dla Pana umieramy. Dlatego czy �yjemy, czy umieramy, nale�ymy do Pana. Gdy� po to Chrystus umar�, powsta� i o�y�, aby panowa� i�nad�umar�ymi, i nad �ywymi. Dlaczego wi�c ty pot�piasz swego brata? Albo czemu lekcewa�ysz swego brata? Wszyscy bowiem staniemy przed trybuna�em Chrystusa. Jest bowiem napisane: Jak �yj�, m�wi Pan, ugnie si� przede mn� ka�de kolano i ka�dy j�zyk b�dzie wys�awia� Boga. Tak wi�c ka�dy z nas sam za siebie zda rachunek Bogu. A tak ju� nie os�dzajmy jedni drugich, ale raczej uwa�ajcie na to, aby nie dawa� bratu powodu do potkni�cia si� lub upadku. Wiem i jestem przekonany przez Pana Jezusa, �e nie ma niczego, co by samo w sobie by�o nieczyste. Tylko dla tego, kto uwa�a co� za nieczyste,�to�dla niego�jest�nieczyste. Lecz je�li z powodu pokarmu tw�j brat jest zasmucony, ju� nie post�pujesz zgodnie z mi�o�ci�. Nie zatracaj swoim pokarmem tego, za kt�rego umar� Chrystus. Niech wi�c wasze dobro nie b�dzie blu�nione. Kr�lestwo Bo�e bowiem to nie pokarm i nap�j, ale sprawiedliwo�, pok�j i rado� w Duchu �wi�tym. Kto bowiem w tym s�u�y Chrystusowi, podoba si� Bogu i cieszy si� uznaniem u ludzi. Tak wi�c d��my do tego, co�s�u�y�pokojowi i wzajemnemu zbudowaniu. Z powodu pokarmu nie niszcz dzie�a Bo�ego. Wszystko wprawdzie jest czyste, ale�staje si��z�e dla cz�owieka, kt�ry je ze zgorszeniem. Dobrze jest nie je� mi�sa i nie pi� wina ani �adnej�rzeczy, przez kt�r� tw�j brat si� obra�a, gorszy albo s�abnie. Masz wiar�? Miej j� sam u siebie przed Bogiem. Szcz��liwy ten, kto samego siebie nie pot�pia�w tym, co uwa�a za dobre. Lecz kto ma w�tpliwo�ci, je�li je, jest pot�piony, bo nie je z wiary. Wszystko bowiem, co nie jest z wiary, jest grzechem. A tak my, kt�rzy jeste�my mocni, powinni�my znosi� s�abo�ci s�abych, a nie�szuka� tego, co�nam si� podoba. Dlatego ka�dy z nas niech�szuka tego, co�podoba si� bli�niemu, dla dobra, ku zbudowaniu. Poniewa��i�Chrystus nie�szuka� tego, co�mu si� podoba�o, ale jak jest napisane: Ur�gania ur�gaj�cych tobie spad�y na mnie. Wszystko bowiem, co przedtem napisano, ku naszej nauce napisano, aby�my przez cierpliwo� i pociech��z�Pism mieli nadziej�. A B�g cierpliwo�ci i pociechy niech sprawi, aby�cie byli jednomy�lni mi�dzy sob� na wz�r Jezusa Chrystusa; Aby�cie jednomy�lnie, jednymi ustami wys�awiali Boga, Ojca naszego Pana Jezusa Chrystusa. Dlatego przyjmujcie siebie nawzajem, jak i Chrystus przyj�� nas do chwa�y Boga. M�wi� bowiem, �e Jezus Chrystus by� s�ug� obrzezania ze wzgl�du na prawd� Bo��, aby potwierdzi� obietnice�dane�ojcom; I aby poganie chwalili Boga za mi�osierdzie, jak jest napisane: Dlatego b�d� ci� wys�awia� mi�dzy poganami i b�d� �piewa� twemu imieniu. I znowu m�wi: Weselcie si�, poganie, z jego ludem. I znowu: Chwalcie Pana, wszyscy poganie, i wys�awiajcie go wszyscy ludzie. I znowu Izajasz m�wi: Przyjdzie korze� Jessego, ten, kt�ry powstanie, aby panowa��nad�poganami. W nim poganie b�d� pok�ada� nadziej�. A B�g nadziei niech was nape�ni wszelk� rado�ci� i pokojem w wierze, aby�cie obfitowali w nadziej� przez moc Ducha �wi�tego. A te� ja sam jestem pewien co do was, moi bracia, �e i wy sami jeste�cie pe�ni dobroci, nape�nieni wszelkim poznaniem i mo�ecie jedni drugich napomina�. A pisa�em do was, bracia, nieco �mielej, jakby przypominaj�c wam przez �ask�, kt�ra jest mi dana od Boga; Po to, abym by� s�ug� Jezusa Chrystusa dla pogan, sprawuj�c �wi�te us�ugiwanie ewangeli� Boga, aby ofiara pogan sta�a si� przyjemna, u�wi�cona przez Ducha �wi�tego. Mam si� wi�c czym chlubi� w Jezusie Chrystusie, w sprawach Bo�ych. Nie �mia�bym bowiem m�wi� tego, czego Chrystus nie uczyni�by przeze mnie�w przywodzeniu�pogan do pos�usze�stwa przez s�owo i uczynek; Przez moc znak�w i cud�w, przez moc Ducha Bo�ego, tak �e�obszar�od Jerozolimy i okolic a� do Ilirii nape�ni�em ewangeli� Chrystusa. A usi�owa�em g�osi� ewangeli� tam, gdzie imi� Chrystusa nie by�o znane, aby nie budowa� na cudzym fundamencie; Ale jak jest napisane: Ci, kt�rym o nim nie m�wiono, zobacz�, a ci, kt�rzy o nim nie s�yszeli, zrozumiej�. Dlatego te� cz�sto napotyka�em przeszkody, tak �e nie mog�em przyj� do was. Lecz teraz nie mam ju� miejsca�do pracy�w tych stronach, a pragn�c od wielu lat przyj� do was; Gdy udam si� do Hiszpanii, przyjd� do was. Spodziewam si� bowiem, �e id�c tamt�dy, zobacz� was i �e wy mnie tam wyprawicie, gdy si� ju� wami troszeczk� naciesz�. A teraz id� do Jerozolimy, aby us�u�y� �wi�tym. Spodoba�o si� bowiem Macedonii i Achai wsp�lnie z�o�y� si� na ubogich �wi�tych, kt�rzy s� w Jerozolimie. Istotnie, spodoba�o si� im, s� te� ich d�u�nikami. Je�li bowiem poganie stali si� uczestnikami ich�d�br�duchowych, powinni im te� us�ugiwa� cielesnymi. Dlatego, gdy to wykonam i�oddam�im ten zapiecz�towany owoc, wst�pi� do was, udaj�c si� do Hiszpanii. A wiem, �e gdy przyjd� do was, przyjd� z pe�ni� b�ogos�awie�stwa ewangelii Chrystusa. A prosz� was, bracia, przez naszego Pana Jezusa Chrystusa i przez mi�o� Ducha, aby�cie razem ze mn� walczyli w modlitwach za mnie do Boga; Abym zosta� wybawiony od tych, kt�rzy s� niewierz�cy w Judei, i �eby moja pos�uga,�kt�r� wykonuj��dla Jerozolimy, zosta�a dobrze przyj�ta przez �wi�tych; Abym z rado�ci� przyszed� do was za wol� Boga i dozna� pokrzepienia razem z wami. A B�g pokoju�niech b�dzie�z wami wszystkimi. Amen. Polecam wam Feb�, nasz� siostr�, kt�ra jest s�u�ebnic� ko�cio�a w Kenchrach; Aby�cie j� przyj�li w Panu, jak przystoi �wi�tym, i pomagali jej w ka�dej sprawie, w kt�rej by was potrzebowa�a. I ona bowiem wspomaga�a wielu,�tak�e�i mnie samego. Pozdr�wcie Pryscyll� i Akwil�, moich pomocnik�w w Jezusie Chrystusie; Kt�rzy za moje �ycie nadstawiali swojego w�asnego karku, kt�rym nie tylko ja sam dzi�kuj�, ale i wszystkie ko�cio�y pogan;�Pozdr�wcie�tak�e ko�ci��, kt�ry jest w ich domu. Pozdr�wcie mojego mi�ego Epeneta, kt�ry jest pierwszym plonem Achai dla Chrystusa. Pozdr�wcie Mari�, kt�ra wiele pracowa�a dla nas. Pozdr�wcie Andronika i Juniasa, moich krewnych i moich wsp��wi��ni�w, kt�rzy s� powa�ani w�r�d aposto��w, kt�rzy te� przede mn� byli w Chrystusie. Pozdr�wcie Ampliasa, mojego umi�owanego w Panu. Pozdr�wcie Urbana, naszego pomocnika w Chrystusie, i mojego umi�owanego Stachyna. Pozdr�wcie Apellesa, wypr�bowanego w Chrystusie. Pozdr�wcie tych, kt�rzy s� z domu Arystobula. Pozdr�wcie Herodiona, mojego krewnego. Pozdr�wcie tych, kt�rzy s� z�domu�Narcyza, tych, kt�rzy s� w Panu. Pozdr�wcie Tryfen� i Tryfoz�, kt�re pracuj� w Panu. Pozdr�wcie umi�owan� Persyd�, kt�ra wiele pracowa�a w Panu. Pozdr�wcie Rufusa, wybranego w Panu, oraz matk� jego i moj�. Pozdr�wcie Asynkryta, Flegonta, Hermasa, Patrob�, Hermesa i braci, kt�rzy s� z nimi. Pozdr�wcie Filologa i Juli�, Nereusza i jego siostr�, Olimpasa i wszystkich �wi�tych, kt�rzy s� z nimi. Pozdr�wcie jedni drugich poca�unkiem �wi�tym. Pozdrawiaj� was ko�cio�y Chrystusa. A prosz� was, bracia, aby�cie wypatrywali tych, kt�rzy powoduj� roz�amy i zgorszenia przeciwko tej nauce, kt�r� przyj�li�cie; unikajcie ich. Gdy� tacy nie s�u�� naszemu Panu Jezusowi Chrystusowi, ale w�asnemu brzuchowi, a przez g�adkie s�owa i pochlebstwo zwodz� serca prostych�ludzi. Wasze pos�usze�stwo bowiem sta�o si� znane wszystkim. Dlatego te� raduj� si� z waszego powodu, ale chc�, aby�cie byli m�drzy w tym, co dobre, a pro�ci w tym, co z�e. A B�g pokoju wkr�tce zetrze szatana pod waszymi stopami. �aska naszego Pana Jezusa Chrystusa�niech b�dzie�z wami. Amen. Pozdrawia was m�j wsp��pracownik Tymoteusz oraz Lucjusz, Jazon i Sozypater, moi krewni. Pozdrawiam was w Panu ja, Tercjusz, kt�ry pisa�em ten list. Pozdrawia was Gajus, gospodarz m�j i ca�ego ko�cio�a. Pozdrawia was Erastus, szafarz miejski, i Kwartus, brat. �aska naszego Pana Jezusa Chrystusa�niech b�dzie�z wami wszystkimi. Amen. A temu, kt�ry was mo�e utwierdzi� wed�ug mojej ewangelii i g�oszenia Jezusa Chrystusa, wed�ug objawienia tajemnicy od wiek�w okrytej milczeniem; Lecz teraz objawionej i przez Pisma prorok�w wed�ug postanowienia wiecznego Boga oznajmionej wszystkim narodom,�by przywie� je�do pos�usze�stwa wierze;�Temu, jedynemu m�dremu Bogu,�niech b�dzie�chwa�a przez Jezusa Chrystusa na wieki. Amen.

   
   

1