Tusk - czerwona kartka
Czy Donald Tusk może zostać aresztowany za zamach stanu z 30 października 2026 r.?
Tak, prawnie jest to możliwe. Jednak najpierw trzeba ustalić, czy wydarzenia z piątku 30 października rzeczywiście wypełniają znamiona przestępstwa zamachu stanu oraz czy istnieją dowody udziału Donalda Tuska.
I. Co wydarzyło się 30 października?
Chodzi o wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym w Warszawie.
Z dostępnych relacji wynika, że:
- Sędzia Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła odsunięcie Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego od kierowania Trybunałem.
- Na terenie TK pojawiła się policja, a przed budynkiem doszło do demonstracji.
- Powstał spór o legalność zmiany kierownictwa Trybunału.
- Donald Tusk publicznie poparł działania przedstawiane przez rząd jako przywracanie praworządności.
- Przedstawiciele opozycji określili wydarzenia jako zamach stanu.
2 listopada prokuratura potwierdziła otrzymanie pięciu zawiadomień dotyczących wydarzeń z 30–31 października.
Jedno z nich, złożone przez klub PiS, dotyczyło podejrzenia zamachu na konstytucyjny organ państwa przez Annę Korwin-Piotrowską, Krystiana Markiewicza i Macieja Berka.
Są więc formalne zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa, ale nie oznacza to, że przestępstwo zostało już stwierdzone.
II. Czy to może być przestępstwo zamachu stanu?
Podstawowe znaczenie ma art. 128 § 1 Kodeksu karnego.
Przepis przewiduje odpowiedzialność za podejmowanie, w porozumieniu z innymi osobami, działalności zmierzającej bezpośrednio do usunięcia przemocą konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej.
Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 do 20 lat.
W przypadku wydarzeń z 30 października należałoby udowodnić trzy zasadnicze elementy:
|
Element przestępstwa |
Co należałoby ustalić? |
|
Porozumienie |
Czy istniało porozumienie osób uczestniczących w działaniach? |
|
Cel |
Czy zamierzano usunąć przemocą konstytucyjny organ państwa? |
|
Działanie |
Czy podjęto działania bezpośrednio zmierzające do realizacji tego celu? |
Samo bezprawne odsunięcie prezesa TK, gdyby zostało wykazane, nie musi automatycznie oznaczać przestępstwa z art. 128 § 1 KK.
Trzeba bowiem odróżnić usunięcie konstytucyjnego organu od bezprawnej zmiany osoby kierującej tym organem. Konieczne byłoby również wykazanie ustawowo wymaganej przemocy.
III. Jaka mogłaby być odpowiedzialność Donalda Tuska?
To najważniejsza część analizy.
Donald Tusk nie musiał osobiście uczestniczyć w działaniach w budynku TK, aby teoretycznie ponosić odpowiedzialność karną.
Kodeks karny przewiduje między innymi sprawstwo kierownicze, polecające oraz podżeganie.
Należałoby jednak wykazać, że premier:
- świadomie uczestniczył w porozumieniu dotyczącym przestępstwa;
- kierował działaniami przestępczymi albo polecił ich wykonanie w warunkach określonych ustawą;
- działał z zamiarem wymaganym przez konkretny przepis.
Samo polityczne poparcie wydarzeń, nawet wyrażone publicznie, nie wystarcza do przypisania odpowiedzialności karnej za zamach stanu.
Nie znalazłem w sprawdzonych doniesieniach potwierdzenia przedstawienia Donaldowi Tuskowi zarzutów dotyczących wydarzeń z 30 października.
IV. Czy można teraz aresztować premiera?
Trzeba rozdzielić dwie kwestie.
Pierwsza: odpowiedzialność karna.
Prokuratura może badać, czy doszło do przestępstwa. Do pociągnięcia Donalda Tuska jako posła do odpowiedzialności karnej co do zasady potrzebna byłaby zgoda Sejmu.
Druga: tymczasowe aresztowanie.
Nawet po uchyleniu immunitetu nie można automatycznie zastosować aresztowania.
Potrzebne są:
- duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa;
- konkretne ustawowe przesłanki aresztowania;
- zgoda Sejmu na pozbawienie posła wolności;
- postanowienie sądu.
W przypadku zarzutu z art. 128 § 1 KK wysokość grożącej kary miałaby znaczenie przy ocenie przesłanek aresztowania, ale nie zwalniałaby sądu z indywidualnego zbadania sprawy.
V. Czy sprawę musi rozpatrywać Trybunał Stanu?
Nie musi.
Przestępstwo związane z wykonywaniem funkcji premiera może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.
Istnieje również odrębna droga odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, wymagająca uchwały Sejmu podjętej większością 276 głosów.
VI. Mój wniosek prawny
Na podstawie obecnie dostępnych informacji można stwierdzić, że:
1. Wydarzenia z 30 października 2026 r. mogą być przedmiotem postępowania karnego dotyczącego przestępstw przeciwko państwu.
2. Kwalifikacja tych wydarzeń jako zamachu stanu z art. 128 § 1 KK pozostaje sporna i wymaga wykazania wszystkich znamion przestępstwa.
3. Donald Tusk mógłby ponosić odpowiedzialność karną również jako osoba kierująca działaniami innych, ale konieczne byłyby dowody jego świadomego udziału w konkretnym przestępstwie.
4. Aresztowanie premiera jest prawnie możliwe, lecz przy jego obecnym statusie posła wymagałoby co do zasady zgody Sejmu i decyzji sądu.
Jest jeszcze jedna kwestia, którą warto szczegółowo zbadać.
Czy działania z 30 października można uznać za usunięcie przemocą konstytucyjnego organu państwa w rozumieniu art. 128 KK?
Moim zdaniem to centralne pytanie prawne w tej sprawie. Wymaga przede wszystkim analizy tego, czy użycie Policji, uniemożliwienie wykonywania obowiązków kierownictwu TK i próba przejęcia kompetencji kierowniczych — jeśli ich bezprawność zostanie wykazana — mogą łącznie spełniać ustawowe znamiona zamachu na konstytucyjny organ RP.Nie
Kkkk
Czy Donald Tusk może zostać aresztowany za zamach stanu z 30 października 2026 r.?
Tak, prawnie jest to możliwe. Jednak najpierw trzeba ustalić, czy wydarzenia z piątku 30 października rzeczywiście wypełniają znamiona przestępstwa zamachu stanu oraz czy istnieją dowody udziału Donalda Tuska.
I. Co wydarzyło się 30 października?
Chodzi o wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym w Warszawie.
Z dostępnych relacji wynika, że:
- Sędzia Anna Korwin-Piotrowska ogłosiła odsunięcie Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego od kierowania Trybunałem.
- Na terenie TK pojawiła się policja, a przed budynkiem doszło do demonstracji.
- Powstał spór o legalność zmiany kierownictwa Trybunału.
- Donald Tusk publicznie poparł działania przedstawiane przez rząd jako przywracanie praworządności.
- Przedstawiciele opozycji określili wydarzenia jako zamach stanu.
2 listopada prokuratura potwierdziła otrzymanie pięciu zawiadomień dotyczących wydarzeń z 30–31 października.
Jedno z nich, złożone przez klub PiS, dotyczyło podejrzenia zamachu na konstytucyjny organ państwa przez Annę Korwin-Piotrowską, Krystiana Markiewicza i Macieja Berka.
Są więc formalne zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa, ale nie oznacza to, że przestępstwo zostało już stwierdzone.
II. Czy to może być przestępstwo zamachu stanu?
Podstawowe znaczenie ma art. 128 § 1 Kodeksu karnego.
Przepis przewiduje odpowiedzialność za podejmowanie, w porozumieniu z innymi osobami, działalności zmierzającej bezpośrednio do usunięcia przemocą konstytucyjnego organu Rzeczypospolitej Polskiej.
Grozi za to kara pozbawienia wolności od 3 do 20 lat.
W przypadku wydarzeń z 30 października należałoby udowodnić trzy zasadnicze elementy:
|
Element przestępstwa |
Co należałoby ustalić? |
|
Porozumienie |
Czy istniało porozumienie osób uczestniczących w działaniach? |
|
Cel |
Czy zamierzano usunąć przemocą konstytucyjny organ państwa? |
|
Działanie |
Czy podjęto działania bezpośrednio zmierzające do realizacji tego celu? |
Samo bezprawne odsunięcie prezesa TK, gdyby zostało wykazane, nie musi automatycznie oznaczać przestępstwa z art. 128 § 1 KK.
Trzeba bowiem odróżnić usunięcie konstytucyjnego organu od bezprawnej zmiany osoby kierującej tym organem. Konieczne byłoby również wykazanie ustawowo wymaganej przemocy.
III. Jaka mogłaby być odpowiedzialność Donalda Tuska?
To najważniejsza część analizy.
Donald Tusk nie musiał osobiście uczestniczyć w działaniach w budynku TK, aby teoretycznie ponosić odpowiedzialność karną.
Kodeks karny przewiduje między innymi sprawstwo kierownicze, polecające oraz podżeganie.
Należałoby jednak wykazać, że premier:
- świadomie uczestniczył w porozumieniu dotyczącym przestępstwa;
- kierował działaniami przestępczymi albo polecił ich wykonanie w warunkach określonych ustawą;
- działał z zamiarem wymaganym przez konkretny przepis.
Samo polityczne poparcie wydarzeń, nawet wyrażone publicznie, nie wystarcza do przypisania odpowiedzialności karnej za zamach stanu.
Nie znalazłem w sprawdzonych doniesieniach potwierdzenia przedstawienia Donaldowi Tuskowi zarzutów dotyczących wydarzeń z 30 października.
IV. Czy można teraz aresztować premiera?
Trzeba rozdzielić dwie kwestie.
Pierwsza: odpowiedzialność karna.
Prokuratura może badać, czy doszło do przestępstwa. Do pociągnięcia Donalda Tuska jako posła do odpowiedzialności karnej co do zasady potrzebna byłaby zgoda Sejmu.
Druga: tymczasowe aresztowanie.
Nawet po uchyleniu immunitetu nie można automatycznie zastosować aresztowania.
Potrzebne są:
- duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa;
- konkretne ustawowe przesłanki aresztowania;
- zgoda Sejmu na pozbawienie posła wolności;
- postanowienie sądu.
W przypadku zarzutu z art. 128 § 1 KK wysokość grożącej kary miałaby znaczenie przy ocenie przesłanek aresztowania, ale nie zwalniałaby sądu z indywidualnego zbadania sprawy.
V. Czy sprawę musi rozpatrywać Trybunał Stanu?
Nie musi.
Przestępstwo związane z wykonywaniem funkcji premiera może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.
Istnieje również odrębna droga odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu, wymagająca uchwały Sejmu podjętej większością 276 głosów.
VI. Mój wniosek prawny
Na podstawie obecnie dostępnych informacji można stwierdzić, że:
1. Wydarzenia z 30 października 2026 r. mogą być przedmiotem postępowania karnego dotyczącego przestępstw przeciwko państwu.
2. Kwalifikacja tych wydarzeń jako zamachu stanu z art. 128 § 1 KK pozostaje sporna i wymaga wykazania wszystkich znamion przestępstwa.
3. Donald Tusk mógłby ponosić odpowiedzialność karną również jako osoba kierująca działaniami innych, ale konieczne byłyby dowody jego świadomego udziału w konkretnym przestępstwie.
4. Aresztowanie premiera jest prawnie możliwe, lecz przy jego obecnym statusie posła wymagałoby co do zasady zgody Sejmu i decyzji sądu.
Jest jeszcze jedna kwestia, którą warto szczegółowo zbadać.
Czy działania z 30 października można uznać za usunięcie przemocą konstytucyjnego organu państwa w rozumieniu art. 128 KK?
Moim zdaniem to centralne pytanie prawne w tej sprawie. Wymaga przede wszystkim analizy tego, czy użycie Policji, uniemożliwienie wykonywania obowiązków kierownictwu TK i próba przejęcia kompetencji kierowniczych — jeśli ich bezprawność zostanie wykazana — mogą łącznie spełniać ustawowe znamiona zamachu na konstytucyjny organ RP.